Pan Wołodyjowski - audiobook

Wydawnictwo: Agora

audiobook: czas trwania 16,5 godziny

lektor: Janusz Gajos

Pana Wołodyjowskiego czytałam po raz pierwszy, jako nastolatka wygrzebawszy spod szklanego stoliczka (zamieszkałej na wsi) cioci. Czasy mojej wczesnej młodości przypadały na okres, kiedy o dostęp do książek nie było tak łatwo, jak dzisiaj. Pamiętam uczucie radości, kiedy na książkę trafiłam (znając jedynie filmową jej adaptację) oraz żal, że nie będę jaj mogła zabrać ze sobą.

Oczywiście podczas tej pierwszej lektury zakochałam się w małym rycerzu, a w mojej główce roiło się, iż mogłabym zostać damskim odpowiednikiem pana Michała, albo co najmniej dzielnym hajduczkiem.

Po audiobooka Pan Wołodyjowski sięgnęłam dzięki trójkowemu wyzwaniu u Sardegny oraz jej rekomendacji.

W Panu Wołodyjowskim niemal każdy może odnaleźć coś dla siebie. Znajdują się tam wątki; miłosne, historyczne, przygodowe, obyczajowe. Jest cała galeria ciekawych i zróżnicowanych postaci z panem Onufrym Zagłobą na czele z jego krotochwilnymi przypowiastkami.

Ponowna lektura zaowocowała odkryciem i innych atutów powieści. Przede wszystkim u Sienkiewicza zachwyca przepiękny, staropolski język. Swego czasu Lirael zaproponowała akcję przywracania do użytku dawno zapomnianych słów. Ja ze swojej strony chętnie zaadoptowałabym takie perełki jak: amicycja, abominacja, mydłek, pobratymstwo, larum, animusz, afekt i moje ulubione zali (czy).

Czy uchował się jeszcze ktoś kto nie wzruszy się na słowa:

Dla Boga, panie Wołodyjowski! Larum grają! Wojna! Nieprzyjaciel w granicach! A ty się nie zrywasz! Szabli nie chwytasz? Na koń nie siadasz? Co się stało z tobą, żołnierzu? Zaliś swej dawnej przepomniał cnoty, że nas samych w żalu jeno i trwodze zostawiasz?

Dla wielbicieli powieści historycznej gratką będzie umiejscowienie akcji na tle wojen z Turcją w latach 1668-1673, elekcji Michała Korybuta Wiśniowieckiego, obrony Kamieńca Podolskiego i bitwy pod Chocimiem. Na ile zgodne z historyczną prawdą- to już inna sprawa. 

Uwagę zwraca też warstwa obyczajowa XVII wiecznej Polski (elekcja, życie na stanicy, stosunki damsko-męskie) a także opis życia Polaków wziętych w jasyr.

Znajdzie się też coś dla wielbicielek romansów. Mały rycerz jest nie tylko pierwszym rycerzem Rzeczpospolitej, ale i niezwykle kochliwym człowiekiem. Jeszcze nie zdążył opłakać Anusi Borzobohatej, a już w serce zapadła mu Krzysia, żeby za chwilę zapałać afektem do Basi. W Panu Wołodyjowskim jest tych miłosnych historii i dramatów więcej (Krzysia i Ketling, Pan Nowowiejski i panna Boska, Azja i … Ewa Nowowiejska/Basia Wołodyjowska). No bo jak mawiał Ketling:

Kochanie to niedola ciężka, bo przez nie człek wolny niewolnikiem się staje. Równie jak ptak, z łuku ustrzelon, spada pod nogi myśliwca, tak i człek, miłością porażon, nie ma już mocy odlecieć od nóg kochanych... Kochanie to kalectwo, bo człek, jak ślepy, świata za swoim kochaniem nie widzi... Kochanie to smutek, bo kiedyż więcej łez płynie, kiedyż więcej wzdychań boki wydają? Kto pokocha, temu już nie w głowie ni stroje, ni tańce, ni kości, ni łowy; siedzieć on gotów, kolana własne dłońmi objąwszy, tak tęskniąc rzewliwie, jako ów, który kogoś bliskiego postradał... Kochanie to choroba, gdyż w nim, jako w chorobie, twarz bieleje, oczy wpadają, ręce się trzęsą i palce chudną, a człowiek o śmierci rozmyśla albo jak w obłąkaniu ze zjeżoną głową chodzi, z miesiącem gada, rad miłe imię na piasku pisze, a gdy mu je wiatr zwieje, tedy powiada: "nieszczęście!"... i ślochać gotów...”
A jednak - Jeśli miłować ciężko, to nie miłować cięże jeszcze, bo kogóż bez kochania nasyci rozkosz, sława, bogactwa, wonności lub klejnoty? Kto kochanej nie powie: „Wolę cię niźli królestwo, niźli sceptr, niźli zdrowie, niźli długi wiek?...” A ponieważ każdy chętnie by oddał życie za kochanie, tedy kochanie więcej jest warte od życia...

Ale, że Pan Wołodyjowski jest ostatnią częścią Trylogii pisanej „ku pokrzepieniu serc” to bohaterowie ponad szczęście osobiste i kochanie przedkładają obowiązek obrony umiłowanej Rzeczpospolitej w imię hasła Bóg, honor, ojczyzna. Obraz jest mocno wyidealizowany.

Jest w Panu Wołodyjowskim coś z pięknej baśni, gdzie bohaterowie, są szlachetni, rycerscy, odważni, gotowi na wszystko w imię przyjaźni i w imię miłości (szeroko pojętej, czy do kobiety, członka rodziny, czy ojczyzny), a przy tym nie są postaciami papierowymi, czy pozbawionymi wad.

Dodatkową zaletą audiobooka jest piękna interpretacja pana Janusza Gajosa.

Z książką zapoznałam się dzięki wyzwaniu Trójka e-pik, a zaliczam także do wyzwań klasyka i nobliści.

Utracona Willa Cather, o dziwo to też klasyka

Utracona Willa Cather
Wydawnictwo Książka i Wiedza
Rok 1976
Ilość stron 149
Tytuł oryginału A lost lady
No, a teraz z ręką na sercu, kto słyszał nazwisko Cather. Zapewne znajdzie się parę osób, ale ja przyznaję się bez bicia nie miałam pojęcia kim była Willa Cather. Tymczasem okazuje się, iż wydane przez żyjącą w latach 1873-1947 amerykankę książki zalicza się do klasyki literatury amerykańskiej. Jej twórczość pozostawała pod dużym wpływem Edith Whorton i Henrego Jamesa.
Utracona (mam wątpliwość czy to właściwe tłumaczenie tytułu, bo mnie osobiście bardziej pasowałoby zagubiona, pogubiona - sugerując się treścią, ale nie jestem anglistką) to niewielka objętościowo książeczka.
Gdzieś na środkowym zachodzie Stanów Zjednoczonych w małej mieścinie Sweet Water dobiega schyłku epoka wielkich pionierów. Jako jedna z ostatnich enklaw starego porządku istnieje jeszcze posiadłość Forresterów. Kapitan Forrester, zasłużony dla nowego kraju budowniczy setek mil torów kolejowych nabył niewielką posiadłość i wraz z żoną prowadzi latem dom otwarty dla licznych krewnych i znajomych.
Wcielający się w rolę narratora – siostrzeniec miejscowego sędziego - Neil Herbert pozostaje pod ogromnym urokiem pani domu Marianny Forrester. W jego przekonaniu reprezentuje ona wszystko, co najlepsze; w kobiecie i w człowieku. Kiedy epoka pionierów zaczyna odchodzić w przeszłość a pojęcia zaczynają się dewaluować, zanika poczucie wspólnoty, braterstwa, giną ideały wspólnego budowania zrębów nowej społeczności, jako jedna z niewielu osób - pani Forrester (zdaniem Neila) stoi na straży dawnych wartości. Neil podziwia w Mariannie; wierność przekonaniom, poczucie wolności, dystynkcję, dobroć, odniesiony sukces, godność i piękno.
Wykształcony na klasykach narrator stawia bohaterkę niemal na piedestale, czyniąc ją ostatnią ostoją ładu w ginącym świecie romantycznych ideałów. Tymczasem Neil staje się przypadkowym świadkiem pewnego zdarzenia, które burzy jego idealistyczny obraz pani Forrester.

W owej krótkiej chwili pod drzwiami sypialni pani Forrester – między schylaniem się, a wyprostowaniem- utracił coś najpiękniejszego w swym życiu. Zanim wyschła rosa, ranek był już dla niego stracony. I wszystkie następne poranki – powiedział do siebie z goryczą. Tego dnia skończyło się jego uwielbienie i oddanie- uczucia, które w jego życiu były jak kwitnące kwiaty. Nigdy już tego nie odzyska. Skończyło się jak poranna świeżość róż. […] Pogwałciła nie zasady moralne, lecz pewien ideał estetyczny. Piękne kobiety, których piękność więcej znaczy niż wyraża. Czy te piękne stworzenia zawsze karmią się czymś pospolitym i zakazanym? Czy na tym polega ich tajemnica?

Książeczkę cechuje bunt przeciwko odchodzącemu światu, prostota i pewnego rodzaju naiwność narratora (a może i autorki). Bohaterowie są zróżnicowani, choć ich postacie są ledwie zarysowane.

Autorka dobrze oddaje klimat czasów, a przynajmniej odpowiada on mojemu wyobrażeniu o nim.

A mimo wszystko lektura nie poruszyła we mnie żadnych czułych strun. Przeczytałam jakoś tak beznamiętnie i obawiam się, że za parę miesięcy, a może i tygodni nie będę pamiętała jej treści. Niestety ja nie dostrzegłam w niej wartości ponadczasowych.

Moja ocena 3/6

Trzej towarzysze Erich Maria Remarque

Remarque to moje osobiste odkrycie pierwszej połowy tego roku. Po jednej z najlepszych, jakie czytałam opowieści antywojennych „Na zachodzie bez zmian”, po fantastycznym obrazie Paryża z okresu dwudziestolecia międzywojennego w „Łuku Tryumfalnym” trafiłam na „Trzech towarzyszy”.
W przeciwieństwie do „Łuku tryumfalnego”, w którym życie bohaterów determinuje świadomość bliskości kolejnej wojny, kiedy echa poprzedniej jeszcze nie przebrzmiały w „Trzech towarzyszach” bohaterowie, którzy „szczęśliwie” przeżyli wojnę uczą się żyć normalnie.
Robby wraz z dwójką przyjaciół powracają w rodzinne strony i spędzają ze sobą niemal każdą chwilę; prowadzą warsztat, naprawiają samochód, wspólnie upijają się w knajpach. Tyle, że okaleczeni psychicznie patrzą na powojenną normalność z dużą dozą cynizmu, a życie wydaje się im pozbawionym sensu trwaniem. Mimo to łączy ich coś pięknego i głębokiego, coś co sprawia, że życie jest nie tylko codziennym zatracaniem się w oparach alkoholu.

Picie szybko przenosiło człowieka nad czasem, ale między wieczorem a początkiem dnia tworzyła się znów przestrzeń, jakby to były lata.
[…] Wypijemy za naiwność, głupotę i wszystko, co się z nią wiąże - miłość, wiarę w przyszłość, marzenia o szczęściu — za cudowną głupotę, raj utracony...

Trójkę przyjaciół połączyła wspólnota przeżyć (okopy, walka z wrogiem, śmierć współtowarzyszy, ratowanie życia). Kiedy w tym męskim gronie pojawia się piękna kobieta, w której zakochuje się Robby wydaje się, iż będzie ona stanowić konkurencję dla męskiej przyjaźni i solidarności. Tymczasem okazuje się, że pod wpływem miłości zmienia się nie tylko Robby, ale i jego towarzysze. Robby odnajduje sens życia, a przyjaciele jednoczą swe siły, aby wspomóc go w zmaganiu się z coraz nowymi przeciwnościami losu. Okazuje się, iż wojna której odgłosy dawno już przebrzmiały nie daje o sobie zapomnieć nawet po kilku latach wkraczając w życie szczęśliwie zakochanych i burząc ich plany i nadzieje.
Ale to nie fabuła jest u Remarque najistotniejsza. Podobnie, jak w wymienionych przeze mnie wcześniej utworach tak i tu uderza umiejętność niezwykłej obserwacji pisarza i wspaniałe oddanie obrazu „straconego” pokolenia. Pokolenia ludzi, którzy przeżywszy koszmar wojny nie potrafią odnaleźć się w zwyczajnym, normalnym, codziennym życiu, pozbawionym huku dział, wystrzałów granatów, gazów trujących, wszechobecnej śmierci.
Mimo beznadziei towarzyszącej życiu bohaterów wydźwięk powieści napawa optymizmem. Wojna nie zdołała zniszczyć w bohaterach uczuć przyjaźni i miłości. Takich przyjaciół, jakich miał Robby mógłby sobie życzyć każdy.

Remarque pięknie oddaje klimat okresu powojennego; kryzys wartości, ubożenie społeczeństwa, brak perspektyw, początki wielkiego kryzysu, nocne życie mające być odtrutką na wszelkie bolączki. W powieści podobała mi się prostota i mądrość przekazu, liryczna historia miłosna, no i piękna opowieść o przyjaźni. Sympatię budzili też bohaterowie, którzy nie poddawali się, chociaż życie rzucało im kłody pod nogi, nie upadali, a nawet, jak upadli podnosili się i szli dalej.

A oto garść wyznawanych przez przyjaciół Robbiego filozofii;

W życiu zwycięża tylko głupi; mądry widzi przed sobą zbyt wiele trudności i traci pewność siebie, zanim zacznie działać.
Człowiek wpada w melancholię kiedy rozmyśla o życiu, a staje się cynikiem kiedy widzi jak inni sobie z nim radzą.
Najlepszym środkiem przeciw prawu jest bezczelność.
Grunt to nie przywiązywać się do niczego. […] Do czego się przywiążesz, to chciałbyś zatrzymać. A zatrzymać w życiu nie można nic.
Filarami ludzkiego społeczeństwa są: chciwość, strach i przekupność. Człowiek jest zły, ale lubi dobroć w innych.
Im mniej człowiek wie, tym łatwiej mu żyć. Wiedza daje wolność, ale unieszczęśliwia.
Zasady należy łamać, inaczej nie sprawiają żadnej przyjemności.

Książkę przeczytałam w postaci e-booka (jest to moja pierwsza książka przeczytana na czytniku).

Moja ocena książki- 5/6

Ciężki miesiąc zakończony, czyli nowo narodzona

Przez ponad miesiąc żyłam w zawieszeniu, w oczekiwaniu, w niepewności i strachu. Strach ma wiele oczy, a mój miał ogromne. Przez miesiąc czasu po prostu się bałam. Pod koniec kwietnia okazało się, iż czeka mnie zabieg i biopsja. Najpierw badania, zabieg, potem długie czekanie na wynik.
Odebrałam wynik i jestem, jak nowo narodzona i mogę zaśpiewać, że czuję się jak królowie życia.
Skoro otrzymałam kolejną szansę od jutra wracam intensywnie do blogosfery.
Dziękuję tym wszystkim, którzy wiedząc o moich obawach dodawali mi wsparcia i otuchy. Wasze słowa; znaczyły dla mnie ogromnie dużo. W takich chwilach chce się usłyszeć cokolwiek, nawet kłamstwo. A wystarczy zwykłe trzymaj się, będzie dobrze. Najgorsze co może spotkac w takiej chwili to cisza i zostawienie kogoś samemu sobie.

To pewnie niemądre, irracjonalne i nieuzasadnione, ale postanowiłam kupić sobie pierwszego w życiu aniołka, aby czuwał nade mną w ten trudny czas oczekiwania. I możecie wierzyć lub nie, ale ja jestem przekonana, że czuwał nade mną.

Mogę znowu planować wakacje, kolejne musicale. Życie jest cudowne.

Zdecydowałam się na tak osobisty wpis, aby uświadomić moim wirtualnym przyjaciołom i znajomym, że nie należy odkładać niczego na później, zarówno korzystania z życia, jak i badań.

Podsumowanie maja, o rety nie czytam?

Obraz zamieszczony obok to Cisza Jamesa Tissot.
Chyba po raz pierwszy od dawna zakończyłam miesiąc bez czytelniczych zaległości. Tzn. przeczytałam wszystkie książki, które czytać w maju zaczęłam. Wróć- nie przeczytałam (odsłuchałam) Blaszanego bębenka, ale czuję się rozgrzeszona, ze względu na kompletny brak nastroju na tego typu literaturę w tym akurat okresie (kiedy wciąż w zawieszeniu oczekuję ważnej dla mnie wiadomości). Skończyłam zatem czytać wszystko, co rozpoczęte, a jeszcze nie zaczęłam nic nowego.
Udało mi się przeczytać 12 książek - dwunastą "Trzej towarzysze" Remarque skończyłam czytać dziś nad ranem. :) Gorzej z recenzjami - opublikowałam zaledwie osiem :(. No cóż nie można mieć wszystkiego.
Lista przeczytanych książek i opublikowanych recenzji w zakładce PRZECZYTANE W 2012.
Co do realizacji wyzwań wygląda to jak niżej:
Klasyka - 5,
Kuncewiczowa-2,
Kraszewski-1,
Nobliści-1,
Francuska kawiarenka internetowa- 1,
Wyzwanie Trójka e-pik- 3,
Losowanie stosikowe- 1,
Z półki - 2
Ponadto - anielskie wyzwanie - 1

Ponownie ubolewam nad zbyt szybkim tempem czytania i brakiem czasu na pisanie o tym, co kocham najbardziej (muzyce, sztuce, podróżach).